Bir mali müşavir ofisi büyüdüğünde, kaçınılmaz bir an gelir: mukelleflerden biri (veya birkaçı) başka bir müşavirin sorumluluğuna devredilir. Sebep ne olursa olsun — coğrafya, sektör uzmanlığı, müşavirin emekliliği, ortakların yol ayrımı — devir günü geldiğinde yazılım yığını bunu desteklemek zorunda.
PratikYedek bu senaryoyu en başından düşündü. Bu yazıda devrin nasıl çalıştığını, KVKK'nın ne dediğini, ve teknik akışı tek tek anlatıyoruz.
Senaryo: Müşavir A'dan Müşavir B'ye
Ahmet Bey 12 yıldır SMMM. Portföyünde 180 mukellef var. Eşi sağlık nedeniyle Antalya'ya taşınıyor. Ahmet İstanbul'daki ofisini kapatıp 130 mukellefini ortağı Mehmet Bey'e devretmek istiyor.
Geleneksel yöntem:
- Mukellefler tek tek aranır, devre açık rıza alınır
- Her mukellefin Bien e-Fatura paneli/ERP/yedekleme aboneliği manuel taşınır
- KVKK Aydınlatma Metni yeni müşavir için tekrar imzalanır
- Eski yedekler — eğer kontrol edilmezse — Ahmet'in ofisinin kapanmasıyla kaybolur
Bu süreç ortalama 3-4 hafta sürüyor. Sürtünme yüzünden çoğu müşavir devir günü "yedekleri yeniden başlatalım" diyor, geçmiş kayıtlar uçuyor.
PratikYedek'in çözümü: paket devri primitive'i
PratikYedek'te her mukellef bir paket olarak modellenir. Paket şunları kapsar:
- Mukellefin tüm yedek geçmişi (5 yıl VUK 242 retention)
- Audit-share kayıtları (KVKK § 12 erişim logları)
- KVKK izin kayıtları (consent + tarih + IP)
- Bien/Uyumsoft/İzibiz/Foriba/CRSSoft entegrasyon credential'ları (AES-256-GCM sealed)
- Şifreleme master key referansı (referans, key değil — gerçek key müşavirin yetkisinde)
Devir akışı:
- Müşavir A "Devir Başlat" der → mukellef seçilir → hedef müşavir B aranır (DB'de SMMM lisans numarası eşleşmesi)
- Müşavir B onaylar → DB transaction başlar (atomik)
- Mukellefin paketi B'ye geçer, A'nın audit-share yetkisi 30 gün read-only kalır (sonra otomatik düşer)
- Mukellef e-posta + SMS bildirimi alır: "Müşaviriniz Mehmet Bey oldu. Yedek aboneliğiniz aynen devam ediyor."
- KVKK Aydınlatma Metni "yeni veri sorumlusu" güncelliği ile yeniden e-imza ile imzalanır (kanunen şart)
Toplam: 4-6 dakika.
KVKK § 11 çerçevesi
KVKK § 11/1-c "kişisel verilerin aktarıldığı üçüncü kişileri bilme hakkı"nı tanır. Devir bu bağlamda aktarım sayılır mı? Kurum kararlarına bakarsak:
- Mukellefin aynı meslek grubu içinde (SMMM → SMMM), aynı amaç (mali müşavirlik hizmeti) için, müşterinin onayı ile yapılan paket devri Kurum tarafından "yeni veri sorumlusu atanması" olarak değerlendirilmiş ve § 5/2-c (sözleşme ifası) muafiyetine girmiştir.
- Ancak Aydınlatma Metninde yeni veri sorumlusu kimliği açıkça bildirilmelidir — bu yüzden PratikYedek'in 5. adımda otomatik yeniden imza akışı zorunludur.
"Müşavir emekli oluyor, paketi başka birine devretmek istemiyor — silinsin" senaryosu
Bazı müşavirler emeklilikte mukellef portföyünü kapatıp tüm verileri silmek istiyor. PratikYedek'te bu KVKK § 7 silme hakkı akışı ile yapılır:
- Mukellef "Verilerim silinsin" der
- Audit-share retention süresi sona ermiş olmalı (yoksa kanuni saklama zorunluluğu var — sistem reddeder)
- Silme onayı 7 gün bekleme süresine girer (yanlışlıkla istek olabilir)
- gün sonunda hard-delete worker çalışır → tüm yedekler + audit + consent silinir, sadece "silme onayının kendisi" anonim hash olarak kalır (kim, ne zaman istedi — KVKK § 12 ispat)
Sonuç
Paket devri pek çok mali müşavirlik yazılımının görmezden geldiği bir senaryo. Çoğu sağlayıcı "hesap aktarımı YOK, yeniden kayıt olun" diyor. PratikYedek bu deneyimi en başından temel primitive olarak ele aldı çünkü mali müşavirlik = devirler işidir.
Erken Erişim programında bu akışı 1:1 onboarding ile gösteriyoruz.